Phân kỳ RCI là gì? Cách nhận biết, tránh tín hiệu giả và khác biệt với RSI
Phân kỳ (divergence) RCI là khi giá lập đỉnh cao mới nhưng đỉnh của RCI lại thấp dần, hoặc khi giá lập đáy thấp mới nhưng đáy của RCI lại cao dần.
Tuy nhiên, RCI được tính theo thứ hạng chứ không theo độ lớn của giá, nên nếu đọc giống như RSI thì có thể hiểu sai.
Trong bài viết này, chúng tôi dùng ví dụ tính toán để xem phân kỳ xuất hiện trên RCI như thế nào, rồi giải thích cách chọn đường, cách xác định đỉnh và đáy, những điều kiện dễ tạo tín hiệu giả, và điểm khác biệt so với RSI.
Mục lục
Phân kỳ RCI là gì
Phân kỳ RCI là hiện tượng giá và RCI di chuyển ngược hướng nhau. Nó được dùng như một dấu hiệu cho thấy xu hướng giá có thể sắp thay đổi.
RCI là chỉ báo biểu thị bằng con số mức độ trùng khớp giữa thứ hạng thời gian và thứ hạng giá của các giá đóng cửa trong một khoảng thời gian nhất định.
Giá trị dao động trong khoảng từ -100 đến +100. Giá càng tăng liên tục đều đặn thì càng gần +100, và giá càng giảm liên tục đều đặn thì càng gần -100.
Phân kỳ giảm
Phân kỳ giảm là hình thái giá vượt đỉnh trước đó, nhưng đỉnh của RCI lại thấp hơn đỉnh trước.
Dù xu hướng tăng trông vẫn tiếp diễn, đây là lúc cần cảnh giác với việc đợt tăng sắp kết thúc.
Phân kỳ tăng
Phân kỳ tăng là hình thái giá phá xuống dưới đáy trước đó, nhưng đáy của RCI lại cao hơn đáy trước.
Đây là lúc cần cảnh giác với việc đợt giảm sắp kết thúc. Với cả hai hình thái, thị trường không nhất thiết sẽ đảo chiều chỉ vì chúng xuất hiện.
RCI di chuyển theo thứ hạng chứ không theo biên độ giá
RCI không dùng mức tăng hay mức giảm của giá trong phép tính.
RCI sắp xếp các thanh nến trong kỳ theo thứ tự thời gian và theo thứ tự giá, rồi tính giá trị từ độ lệch giữa hai thứ hạng đó. Vì vậy, nếu cách sắp xếp giống nhau thì RCI cho cùng một giá trị, dù độ lớn của biến động có khác nhau.
Độ sâu của nhịp điều chỉnh khác nhau nhưng RCI vẫn cùng một giá trị
Ví dụ, hãy so sánh hai diễn biến giá sau bằng RCI kỳ 9. Điểm khác nhau duy nhất là giá đóng cửa của thanh nến thứ 6.
Trường hợp 1: 100, 110, 120, 130, 140, 139, 150, 160, 170
Trường hợp 2: 100, 110, 120, 130, 140, 131, 150, 160, 170
Ở trường hợp 1, thanh nến thứ 6 chỉ giảm 1. Ở trường hợp 2, nó giảm 9.
Ở cả hai trường hợp, thanh nến thứ 6 đều nằm giữa 130 và 140, nên thứ hạng giá là như nhau. Tổng bình phương độ lệch thứ hạng ở cả hai đều bằng 2, và RCI được tính như sau.
RCI = (1 − 6 × 2 ÷ (9³ − 9)) × 100 = 98.33
Dù nhịp điều chỉnh sâu gấp 9 lần, RCI ở cả hai trường hợp vẫn là 98.33.
Ngược lại, RSI được tính theo tỷ lệ giữa mức tăng và mức giảm, nên ở trường hợp 2, nơi nhịp điều chỉnh sâu hơn, RSI sẽ thấp hơn.
Ngoài ra, nếu nhịp điều chỉnh ở trường hợp 2 giảm xuống dưới 130, đến 125, thì thêm một cặp thứ hạng giá đổi chỗ, và RCI giảm xuống 95.00. RCI giảm không phải khi nhịp điều chỉnh sâu hơn, mà khi số lần đổi chỗ thứ hạng tăng lên.
Phân kỳ thể hiện sự đứt gãy của thứ tự
Từ đặc tính này, phân kỳ RCI thể hiện không hẳn là việc "đà tăng đã yếu đi", mà là việc thứ tự tăng hoặc giảm đã bắt đầu bị phá vỡ.
RSI giảm chỉ vì mức tăng thu hẹp, nên phân kỳ có thể xuất hiện ngay cả khi giá vẫn đang lập đỉnh mới.
Ngược lại, với RCI, dù mức tăng thu hẹp, đỉnh vẫn không thấp đi chừng nào thứ tự của các giá đóng cửa chưa bị phá vỡ. Do đó, có lúc RSI cho thấy phân kỳ nhưng RCI thì không.
Khi bám chặt +100 thì không có khác biệt
Chừng nào các giá đóng cửa trong kỳ còn tăng liên tục từng thanh một, RCI vẫn ở +100, dù mức tăng lớn hay nhỏ.
Ở trạng thái này, dù so sánh hai đỉnh, RCI cũng không thể vượt quá 100 nên không có sự khác biệt nào xuất hiện.
Tốc độ phản ứng thay đổi theo kỳ
RSI thường dùng kỳ 14, còn RCI ngắn hạn thường dùng kỳ 9.
Kỳ càng ngắn thì chỉ báo càng phản ứng nhanh với biến động giá gần đây, nên khi các kỳ khác nhau, không thể nói chỉ báo nào nhanh hơn. Khi so sánh phân kỳ giữa RSI và RCI, nên dùng các kỳ tương đương nhau.
Cách phát hiện phân kỳ RCI
Có ba điểm chính để phát hiện phân kỳ RCI.
1. Chọn đường phù hợp với nhịp sóng cần so sánh
Nếu hiển thị ba đường RCI, hãy dùng đường có đỉnh RCI rõ ràng tại từng đỉnh giá trong hai đỉnh bạn muốn so sánh.
Đường ngắn hạn kỳ 9 tạo đỉnh và đáy theo các nhịp sóng nhỏ dài từ vài thanh đến hơn chục thanh nến, còn đường trung hạn kỳ 26 phản ứng với các nhịp sóng lớn hơn.
Đường dài hạn kỳ 52 di chuyển mượt, và đỉnh theo từng nhịp sóng nhỏ không rõ ràng. Nên dùng nó để xác nhận hướng của xu hướng lớn hơn là để tìm phân kỳ.
2. Khớp đỉnh và đáy của giá với RCI
Đỉnh giá là thanh nến cao hơn vài thanh nến ở mỗi bên trái và phải. Đáy thì ngược lại: là thanh nến thấp hơn vài thanh nến ở mỗi bên.
Đỉnh RCI được lấy tại cùng thanh nến với đỉnh giá, hoặc trong vài thanh nến xung quanh đó. Nếu lấy đỉnh RCI hình thành ở thời điểm khác để so sánh, bạn sẽ nhầm thứ không phải phân kỳ thành phân kỳ.
Hãy so sánh hai đỉnh gần nhất, hoặc hai đáy gần nhất. Nếu giữa chúng còn một đỉnh khác, hãy kiểm tra thứ tự có tính cả đỉnh đó.
3. Đánh giá trên các thanh nến đã đóng
Một đỉnh chưa được xác nhận cho đến khi đủ các thanh nến ở bên phải. Hãy đợi đến khi đủ số thanh nến đã định xuất hiện bên phải đỉnh thứ hai rồi mới đánh giá.
Khi thanh nến còn đang hình thành, giá trị RCI vẫn tiếp tục biến động cho đến khi giá đóng cửa được chốt. Chỉ đánh giá có phân kỳ hay không sau khi thanh nến đã đóng.
Ba điều kiện dễ tạo tín hiệu giả
Ngay cả sau khi phân kỳ RCI xuất hiện, giá vẫn có thể tiếp tục lập đỉnh hoặc đáy mới. Phân kỳ đặc biệt dễ trở thành tín hiệu giả trong ba điều kiện sau.
1. RCI dài hạn đang ở vị trí cao và hướng lên
Dù RCI ngắn hạn cho thấy phân kỳ, nếu RCI dài hạn đang ở vị trí cao và hướng lên thì xu hướng tăng lớn vẫn tiếp diễn.
Phân kỳ ngắn hạn chỉ phản ánh một nhịp điều chỉnh trong sóng nhỏ, không nhất thiết là xu hướng lớn đang đảo chiều.
2. RCI bám chặt quanh ±100
Khi đang bám chặt, độ cao của đỉnh và đáy không có khác biệt, nên rất dễ nhầm một chênh lệch giá trị nhỏ thành phân kỳ.
Hãy đợi đến khi RCI rời khỏi vùng cực trị và tạo ra đỉnh hoặc đáy rõ ràng rồi mới so sánh.
3. Chỉ một thanh nến biến động mạnh do tin kinh tế
Khi chỉ một thanh nến biến động mạnh, chẳng hạn do công bố chỉ số kinh tế, chính thanh nến đó có thể tạo ra đỉnh giá.
Vì RCI không dùng biên độ giá, nên dù đỉnh giá vươn rất xa, đỉnh RCI cũng không cao lên tương ứng. Có thể trông giống phân kỳ dù thứ tự chưa hề bị phá vỡ.
Khi thấy phân kỳ, hãy đợi đảo chiều
Dù đã thấy phân kỳ, có một cách là không giao dịch ngay lập tức mà đợi giá hoặc RCI thực sự bắt đầu quay đầu.
Với phân kỳ giảm, một gợi ý là RCI ngắn hạn xuống dưới +80. Với phân kỳ tăng, hãy đợi RCI ngắn hạn vượt lên trên -80.
Một gợi ý khác là giá xuống dưới đáy nằm giữa hai đỉnh. Với phân kỳ tăng, gợi ý là giá vượt lên trên đỉnh nằm giữa hai đáy.
Dù dùng gợi ý nào, hãy quyết định vị trí cắt lỗ trước rồi mới đưa ra quyết định.
Điểm khác biệt giữa phân kỳ RSI và RCI
Điểm khác biệt lớn giữa RSI và RCI là nhìn vào độ lớn của biến động giá hay nhìn vào thứ tự sắp xếp.
Khác biệt giữa RSI và RCI về cách tính và phân kỳ
| Tiêu chí so sánh | RSI | RCI |
|---|---|---|
| Dùng để tính | Mức tăng và mức giảm | Thứ hạng thời gian và giá |
| Phạm vi giá trị | 0 đến 100 | -100 đến +100 |
| Kỳ thường dùng | 14 | 3 đường: 9, 26, 52 |
| Mức quá mua/quá bán | 70 và 30 | +80 và -80 |
| Ý nghĩa của phân kỳ | Mức tăng hoặc mức giảm thu hẹp | Thứ tự của các giá đóng cửa bị phá vỡ |
RSI phản ánh trực tiếp đà suy yếu, nên có thể nhận ra phân kỳ sớm, ngay cả giữa chừng một đợt tăng. Mặt khác, phân kỳ cũng có thể xuất hiện nhiều lần trong khi đợt tăng vẫn tiếp diễn.
Phân kỳ RCI xuất hiện sau khi một nhịp điều chỉnh làm thứ tự các giá đóng cửa bị phá vỡ. Có thể dùng linh hoạt tùy mục đích: dùng RSI khi muốn xem đà suy yếu, dùng RCI khi muốn xem thứ tự các giá đóng cửa đã bị phá vỡ hay chưa.
Nếu bạn muốn dùng chỉ báo tự động phát hiện phân kỳ RSI, hãy xem bài viết dưới đây!
Phát hiện bằng chỉ báo của EdgeGraph FX
EdgeGraph FX phân phối miễn phí chỉ báo RCI dùng được trên MT5. Chỉ báo này chỉ hoạt động trên MT5 của EdgeGraph FX.
Chỉ báo có thể hiển thị ba đường RCI ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, với kỳ mặc định là 9, 26 và 52.
Chỉ báo này có chức năng phát hiện phân kỳ giữa giá và RCI rồi hiển thị tín hiệu trên biểu đồ chính. Khi kiểm tra trên biểu đồ, tín hiệu xuất hiện ở các thanh nến mà đỉnh hoặc đáy giá và đỉnh hoặc đáy RCI ngắn hạn đi ngược nhau.
Chức năng phát hiện phân kỳ mặc định đang tắt. Để dùng, hãy vào tab Inputs trong cửa sổ cài đặt, rồi đổi Enable Bullish Divergence và Enable Bearish Divergence từ giá trị mặc định false sang true.
Để xác định đỉnh và đáy, chỉ báo dùng Pivot Confirmation Bars (each side). Đây là mục chỉ định số thanh nến ở mỗi bên trái và phải, giá trị mặc định là 3.
Tín hiệu được hiển thị tại vị trí thanh nến tạo đỉnh hoặc đáy. Tuy nhiên, đỉnh hoặc đáy chưa được xác định cho đến khi đủ các thanh nến ở bên phải.
Màu của tín hiệu là Lime cho phân kỳ tăng và OrangeRed cho phân kỳ giảm.
Cảnh báo được bật tắt bằng Alert on Bullish Divergence và Alert on Bearish Divergence. Giá trị mặc định của cả hai là true, nhưng nếu không bật chức năng phát hiện thì sẽ không có cảnh báo nào được gửi.
Nếu bạn muốn xem lần lượt từng mục trong cửa sổ cài đặt, hãy xem bài viết dưới đây!
Tín hiệu chỉ cho biết hình thái phân kỳ đã hình thành; có giao dịch hay không là do bạn tự quyết định. Vị trí của RCI dài hạn và việc các đường có bám chặt hay không có thể xác nhận bằng ba đường trong cùng cửa sổ phụ.
Nếu bạn muốn biết về các tín hiệu khác và cách sử dụng chỉ báo, hãy xem bài viết dưới đây!
Câu hỏi thường gặp
Tóm tắt
Phân kỳ RCI không thể hiện đà của giá, mà thể hiện việc thứ tự các giá đóng cửa đã bắt đầu bị phá vỡ.
Hãy chọn đường phù hợp với nhịp sóng cần so sánh và đánh giá dựa trên các đỉnh và đáy đã được xác nhận. Khi RCI đang bám chặt, hoặc khi RCI dài hạn đang ở vị trí cao và hướng lên, phân kỳ dù xuất hiện cũng dễ trở thành tín hiệu giả.
EdgeGraph FX phân phối miễn phí chỉ báo RCI phát hiện phân kỳ và hiển thị tín hiệu.
Nếu bạn muốn kiểm chứng phân kỳ xuất hiện như thế nào trên biểu đồ thực tế, hãy thử trên tài khoản demo của EdgeGraph FX, nơi bạn có thể giao dịch mà không dùng tiền thật.
Bạn có thể kiểm chứng phân kỳ RCI xuất hiện như thế nào trên tài khoản demo của EdgeGraph FX
Xem cách mở tài khoản demo tại đây!
